3:51:56 PM 12/25/2025
Sự phát triển đột phá của trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là các mô hình AI tạo sinh, đang từng bước thay đổi diện mạo của giáo dục hiện đại, mở ra những tiền lệ mới cho việc đổi mới phương pháp giảng dạy, nên cần tận dụng ứng dụng AI để phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục. Để chủ động, làm chủ ứng dụng AI cũng như hạn chế tác hại do AI gây ra cần thường xuyên, liên tục tăng cường, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng ứng dụng AI. Nhận thức đây là định hướng đúng, Viện Đào tạo và Phát triển nhân lực (ITD) đã và tiếp tục tăng cường, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng với một số giải pháp cơ bản sau đây.
Trí tuệ nhân tạo (AI) đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao, hiện đại hơn, làm thay đổi nền giáo dục của thời đại.
AI trong giáo dục mang lại lợi ích lớn như cá nhân hóa lộ trình học theo từng học sinh, tự động hóa các tác vụ hành chính (chấm điểm, quản lý), cung cấp hỗ trợ học tập 24/7, nâng cao chất lượng giảng dạy bằng cách phân tích dữ liệu và giúp quản lý tài nguyên giáo dục hiệu quả hơn, từ đó giúp học sinh sinh viên (HSSV) tiếp thu tốt hơn và giảng viên/giáo viên giảm tải công việc.
Đổi mới, chủ động ứng dụng các công nghệ tiên tiến (AI) để nâng cao hiệu quả công tác giảng dạy là yêu cầu tất yếu, phù hợp với chủ trương của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về “đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia” và Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW đã đưa ra các giải pháp đột phá cụ thể với yêu cầu “chuyển đổi số toàn diện, phổ cập và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo”. Để đạt được yêu cầu nêu trên thì giáo dục chính là nền tảng và AI chính là công cụ then chốt để hiện thực hóa mục tiêu đó.
Tác động của AI đến giáo dục
AI được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của giáo dục, từ việc cá nhân hóa nội dung giảng dạy, học tập đến tự động hóa các nhiệm vụ phức tạp, AI đang mang lại những giải pháp hữu ích cho cả giảng viên/giáo viên lẫn học HSSV. AI đang trở thành một phần không thể thiếu trong giáo dục hiện đại, mang đến những đột phá trong cách giảng dạy và học tập như: tạo ra những phương thức giảng dạy và học tập mới, giúp cá nhân hóa trải nghiệm cho giảng viên/giáo viên và HSSV góp phần cải thiện chất lượng giảng dạy và tổ chức hoạt động đào tạo hiệu quả hơn.
Ứng dụng AI trong giáo dục thực tiễn và thách thức
Các phương pháp giảng dạy truyền thống, dù vẫn giữ vai trò nền tảng, song không thể phủ nhận có lúc, có nơi vẫn còn mang tính hàn lâm, khô khan, chưa đủ sức hấp dẫn và tính tương tác. Việc ứng dụng AI trong giáo dục đang mở ra cơ hội lớn cho giáo dục cá nhân hóa, tăng khả năng tự học, đổi mới phương pháp giảng dạy và thúc đẩy học tập suốt đời. Có thể thấy, chúng ta đang đứng trước một cơ hội rất lớn, đòi hỏi công tác giảng dạy phải có sự chuyển mình mạnh mẽ, nhưng đi kèm theo đó là một loạt thách thức không thể xem nhẹ: khoảng cách số, đạo đức AI, bảo mật dữ liệu và sự phụ thuộc công nghệ…
Một số giải pháp tăng cường, nâng cao chất lượng bồi dưỡng ứng dụng AI trong giáo dục.
Một là: Cần tiếp tục đổi mới tư duy, nội dung, phương pháp. Chương trình đào tạo, bồi dưỡng về ứng dụng AI trong giảng dạy cần đảm bảo sát với thực tiễn, tích hợp sâu sắc các nội dung về chuyển đổi số, ứng dụng AI, tiết kiệm thời gian, hỗ trợ sáng tạo trong công tác dạy học và tăng cường được kỹ năng xử lý tình huống, ứng dụng công nghệ.
Hai là: Cải tiến công tác quản lý. Việc quản lý chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cần tổ chức như một hệ thống toàn diện, liên thông và khép kín, bảo đảm tính đồng bộ từ xác định nhu cầu rõ ràng, tổ chức thực hiện đến đánh giá đầu ra toàn diện ngay sau khóa học và cải tiến liên tục.
Ba là: Nâng cao tính chủ động tự học của học viên. Các sản phẩm giảng dạy có ứng dụng AI (văn bản, hình ảnh, âm nhạc, môi trường thực tế ảo…) cần tăng cường tính hấp dẫn cả hình thức lẫn nội dung, vừa hiện đại vừa trực quan nhằm thúc đẩy sự tham gia chủ động của học viên trong việc đồng kiến tạo tri thức, thay vì chỉ tiếp thu thụ động.
Bốn là: Tăng cường phối hợp, hợp tác. Hiện nay, việc ứng dụng AI trong giáo dục đang được nhiều địa phương triển khai, một số mô hình giáo dục thông minh sử dụng AI đã được triển khai thí điểm cho thấy việc ứng dụng AI trong giáo dục đang được quan tâm và triển khai rộng rãi trên cả nước nhằm nâng cao chất lượng dạy và học. Để tận dụng tối đa lợi ích của AI trong giáo dục, cần có sự hợp tác giữa các Sở Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở giáo dục đào tạo, giảng viên/giáo viên, HSSV và các chuyên gia công nghệ hướng tới xây dựng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên số hiện nay.
Năm là: Tăng cường công tác xã hội hóa, hợp tác quốc tế. Để ứng dụng AI trong giáo dục đạt được hiệu quả cao thì công tác xã hội hóa thông qua các doanh nghiệp, tổ chức trong nước và quốc tế được xem là một giải pháp cần thiết nhằm huy động tối đa nguồn lực và tiếp thu những kinh nghiệm thành công của quốc tế.
Ứng dụng AI trong giáo dục là bước tiến mới, mở ra nhiều cơ hội để cải tiến và tối ưu hóa quá trình dạy và học. Việc ứng dụng AI trong giáo dục giúp tạo ra môi trường học tập linh hoạt, hiện đại và bền vững hơn. Với đội ngũ giảng viên về AI là các chuyên gia am hiểu sâu, giàu kinh nghiệm thực tế trong việc vận dụng AI trong việc xử lý dữ liệu lớn, từng trực tiếp triển khai và ứng dụng AI trong nhiều dự án khác nhau Viện Đào tạo và Phát triển nhân lực đang có kế hoạch phối hợp với một số địa phương, cơ sở giáo dục triển khai các lớp bồi dưỡng về ứng dụng AI trong dạy học.
Các lớp bồi dưỡng về ứng dụng AI trong giáo dục do Viện Đào tạo và Phát triển nhân lực tổ chức không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu công cụ, mà còn tập trung vào tư duy sư phạm số: phương pháp lồng ghép AI vào bài giảng, sử dụng các công cụ AI để thiết kế các hoạt động học tập phát huy tối đa năng lực của học viên, cách thức phân tích dữ liệu do AI cung cấp nhằm cải tiến việc giảng dạy, nghiên cứu khoa học và đảm bảo an toàn thông tin trong kỷ nguyên số.
Ảnh: Lớp bồi dưỡng về ứng dụng AI trong dạy học do ITD tổ chức tại Cà Mau
Viện Đào tạo và Phát triển nhân lực hy vọng và mong muốn được góp phần đào tạo ra đội ngũ nhân lực có năng lực cao về AI trong ngành giáo dục, trở thành động lực quan trọng cho sự phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số, theo đúng tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Viện ITD
